Vechtscheiding met kinderen uitgebeeld door vragende ogen van een kind

Vechtscheiding met kinderen: do’s & don’ts

Je zit in een vechtscheiding en je hebt samen kinderen. Hoe voorkom je nóg meer schade bij je kinderen? Zoals je las in het blog Waarom ga je scheiden is het heel belangrijk om jezelf eerst de waarom-vraag te stellen. Zo krijg je zelfinzicht hoe de vork in de steel steekt. Dat is belangrijk voor het vervolg. Bovendien kan je dan makkelijker de do’s en don’ts  toepassen waarmee je de nadelige effecten van een vechtscheiding zoveel mogelijk beperkt.

Wat vertel je de kinderen?

: houd rekening met de leeftijd van je kinderen bij het verwoorden van de reden van de scheiding. Een jong kind kan er niets mee als het hoort dat papa/mama een lul/klotewijf is, omdat hij/zij is vreemdgegaan en hierover gelogen heeft. Wat je wel kan vertellen is dat je partner verliefd is op een ander en het fijn vindt om bij diegene te zijn en niet meer bij jou.

Praat duidelijk en helder met je kinderen, wat jij vindt/voelt doet er niet toe, omschrijf de feiten voor dat moment.

Heb je een puber die weet dat er bijvoorbeeld is vreemdgegaan en wat dat betekent, kijk dan of je het gesprek open kan houden. Dus ook al wil je puber niet praten, toch af en toe het gesprek aangaan. Voorkom dat je over jezelf gaat vertellen, stel open vragen en heb geen oordeel over je ex-partner. Je kunt je vragen beginnen met:

  • Wat ervaar jij?
  • Wat zou je graag willen/anders willen.
  • Waar ben je tevreden mee/ontevreden mee.

Luister naar wat je puber te zeggen heeft, dus je hoeft geen oplossing te geven. Lees voor meer tips onderaan in dit artikel: ‘Wat als jij het kind was’.

: ben jij degene die verliefd is geworden op een ander? Wind er dan geen doekjes om en beken het. Doe je dat niet, dan oordeelt je kind er zelf over. En dat oordeel/gewicht is altijd zwaarder, zeker bij pubers vanwege de loyaliteit met de verlaten ouder en hun groeiende gevoel van rechtvaardigheid. 

: ook jij zal emotioneel zijn en huilen, maar zorg ervoor dat het kind voelt dat jij voor je eigen verdriet kan zorgen. Je kind hoeft je niet te troosten, is niet je teddybeer of je vriend/vriendin.

: vertel nooit dat je partner jullie niet meer wil zien. Ook al zou je partner (tijdelijk) geen aandacht geven aan de kinderen, voorkom dan zinnen als: ‘Mama/papa wil ons niet meer zien, want die heeft het druk met haar/zijn nieuwe vriend(in).’ Als één van de ouders geen oog meer heeft voor het kind is dat al verdrietig genoeg voor het kind zelf.

Contact met je partner tijdens de vechtscheiding

: kijkt je partner niet om naar jullie kind, dwing dit dan niet af. Hij/zij is op dat moment niet in staat om dit zelfstandig te doen. En jij bent wel de laatste naar wie hij/zij nu luistert, je zit immers in een vechtscheiding.

: je bemoeien met de zorg voor het kind als het bij de ander is. Misschien ben je het niet eens met de kleding die je partner jullie kind aantrekt. Plak dan niet jouw verlangen op je kind door het een tasje met kleding mee te geven die het kind aan moet doen. Je partner had deze smaak altijd al, daar verandert een scheiding niets aan. Als het jullie kind geen schade oplevert, is er niets aan de hand als het anders gekleed gaat dan jij het zou doen. Geef ook geen extra fruit mee bij de overdracht, omdat jij vindt dat het kind bij de ander ongezond eet. Bemoei je niet met de zorg van de ander – je gaat niet voor niks uit elkaar – en ga ervan uit dat je beiden doet wat je goed acht.

Mediator/advocaat en het proces

: vraag de tijd om toe te lichten waarom je uit elkaar bent gegaan, omdat je anders niet goed kan samenwerken. Verzand niet in details over jouw onvrede, maar houd het bij de feiten.

Deze waarom-vraag wordt vaak vergeten aan het begin van het proces, maar kan heel belangrijk zijn in de (juridische) beslissingen, vooral ten aanzien van de afspraken die er gemaakt moeten worden voor het belang van de kinderen (ouderschapsplan). Is je partner bijvoorbeeld verslaafd/agressief/totaal afwezig geweest in de zorg voor de kinderen, dan moet dat meegewogen worden.

Vaak wil een mediator of advocaat buiten deze problematiek blijven, maar dit doet er zeker toe. Zie ook het blog Eerste hulp bij scheiden.

: kijk of jij je prettig voelt bij je advocaat/mediator. Dat betekent niet dat hij/zij achter jouw keuzen hoeft te staan. Zoek bij twijfel een andere mediator of advocaat.

: probeer geen steun of gelijk te halen bij je advocaat. Gebruik deze persoon niet als ‘afvalputje’ voor jouw verdriet of woede. Houd het zakelijk. Je komt voor gedegen en goede (juridische) bijstand en om realistische afspraken op papier te krijgen.

: accepteer dat een scheiding lang kan duren. Zet geen haast achter het proces maar rek het ook niet onnodig op. Hoe meer je in gevecht gaat, hoe meer je in verbinding blijft met de ander. Besef dat je, omdat je kinderen hebt, altijd verbonden zult zijn met elkaar en zorg dus ook dat je op andere vlakken loskomt van elkaar.

: zet geen afspraken in het convenant waarvan je bij voorbaat al weet dat jij of je ex-partner dit feitelijk niet kan of gaat verzorgen. Mocht er sprake zijn van bijvoorbeeld agressie/verslaving/verwaarlozing in de relatie, dan is co-ouderschap niet de meest voor de hand liggende, maar sluit je partner niet uit van contact met jullie kind. Is het kind in gevaar dan dienen er uiteraard andere beslissingen genomen te worden, niet uit wraak naar de partner, maar uit zorg voor het kind.

: probeer geen financieel gewin te krijgen over de rug van je kinderen. Denk aan extra-alimentatie, co-ouderschap aangaan met als reden dat dit gunstig is betreft de kinderalimentatie, bedenk of het reëel is om co-ouderschap te kunnen bieden. Hoe sneller jij financieel op eigen benen staat, hoe kleiner de kans is dat je afhankelijk blijft in de relatie waar je nu juist vanaf wilt.

: let er goed op dat jij wrok/wraak die je koestert niet inzet in de vorm van zorg naar het kind. Door concrete voorbeelden op papier te zetten creëer je duidelijkheid, het liefst zo kort en feitelijk mogelijk. Gebruikt je partner drugs/softdrugs en ligt ieder weekend ‘wappie’ op de bank, dan is dit niet een stabiele omstandigheid voor een kind. Wie weet is dit doordeweeks niet aan de orde, dan is de zorg doordeweeks een prima optie en in de weekenden niet. Nog een veelvoorkomend voorbeeld in de praktijk is dat de partner de ander beticht van psychisch niet in orde te zijn. Als er diagnostiek gepleegd is en een gedegen rapport is opgesteld door de behandelend professional, dat er (tijdelijk) geen zorg geboden kan worden, valt dit onder een feit. Als er wordt geroepen over de partner dat deze psychisch niet goed is, zodat de kinderen dan niet bij de ander gaan zijn, valt dit onder de no-go. Door bij alleen de feiten te blijven, voorkom je dat de ex-partner gaat roepen dat je ‘hysterisch’ bent of dat er welles-nietes-scheldpartijen plaatsvinden.

: Heb je een ex-partner die je bombardeert met mails, app-berichten vol gevloek en hele opsommingen van wat je niet goed doet: bewaar dit allemaal en geef dit op gezette tijden aan je advocaat/mediator. En mocht dit je leven gaan bepalen, lees de mails dan niet. Dat beschadigt jou alleen maar. Laat een ander vertrouwenspersoon je berichten openen en jou alleen op de hoogte stellen als het noodzakelijk is.

Tips hoe om te gaan met familie en familiegelegenheden.

: vraag alleen hulp van ‘onafhankelijke’ familieleden. Mensen die ook wrok koesteren jegens je ex-partner zullen je niks brengen. Omring je met familieleden die je steunen maar die ook jouw kritische vragen stellen of je wijzen op dingen die je anders kan doen, in het belang van de kinderen.

: ga geen gesprekken aan met vrienden/familie over de scheiding, als het kind erbij is of dit kan horen. Spreek privé af zonder de kinderen erbij.

: wees er voor je kinderen op de momenten dat het ertoe doet. Als de kinderen worden gebracht bij de wissel van de woonplek (desnoods met iemand erbij die veilig voelt). Ga in het begin om de beurt op schoolgesprekken en daarna wellicht samen als de ergste ruzies voorbij zijn. Ga op openbare gelegenheden vooral niet in gesprek met elkaar (denk aan een musical of afzwemmen). Je bent er gewoon allebei en that’s it.

: verwacht niet meer dat je overal samen bij kan zijn. Je bent geen ‘setje’ meer dus je zult ook dingen gaan missen van je kinderen, waar de andere ouder wel bij is.

: Geef de dingen de tijd en accepteer dat niet alles is op te lossen. Betaalt je partner niet voor de kinderen en zijn de procedures slepend en lang: probeer dan soms te kiezen voor rust voor jezelf. Ook al zou dat bijvoorbeeld betekenen dat jij meer betaalt. Dat is dan maar zo.

: houd het belangrijkste voor ogen: een veilige haven voor je kinderen zijn en eerlijk naar jezelf zijn. Weet dat er ook weer een rustige periode aan gaat breken, ook voor jou!

Wat als jij het kind was?

En tot slot: draai de zaak eens om. Stel je voor dat jij het kind bent met de ouders in vechtscheiding. Wat zou jij dan het liefste willen van je vader of moeder? Schrijf dit eens op. En schrijf hier dan achter hoe jij dit zelf als volwassen persoon voor elkaar kan krijgen. Zorg dat je alleen dingen beschrijft die betrekking hebben op jou als ouder.

Ter inspiratie: deze prachtige, te downloaden, brief geschreven vanuit een verzameling van ervaringen en gevoelens van 70.000 kinderen van gescheiden ouders. Waarbij de organisatie Villa Pinedo, een speciaal platform is, waar o.a. jeugd van gescheiden ouders terecht kan, met al zijn vragen. Ook heel nuttig voor gescheiden ouders om hierop te gaan kijken.